<\/p>\n
Kierownik projektu:<\/strong> prof. dr hab. Maciej Eder<\/p>\n Numer projektu:<\/strong> 2020\/39\/O\/HS2\/02931 Celem tego projektu jest wype\u0142nienie pewnej istotnej luki w badaniach poprzez po\u0142\u0105czenie studi\u00f3w nad poezj\u0105 \u0142aci\u0144sk\u0105 z najnowocze\u015bniejszymi metodami stylometrii obliczeniowej. Podobnie jak w przypadku wielu projekt\u00f3w stylometrycznych, projekt sytuuje si\u0119 pomi\u0119dzy dyscyplinami \u2013 w tym wypadku chodzi o pogranicze filologii klasycznej i lingwistyki komputerowej. Trudno przeceni\u0107 znaczenie poezji \u0142aci\u0144skiej dla wsp\u00f3\u0142czesnej tradycji literackiej (w wielu j\u0119zykach!), jej wp\u0142yw na sztuk\u0119, filozofi\u0119 i kultur\u0119 popularn\u0105. Na przyk\u0142ad wiele kanonicznych mit\u00f3w \u201egreckich\u201d jest w rzeczywisto\u015bci znanych tylko z wersji Owidiusza z jego Metamorfoz . Od dawna przyj\u0119to, \u017ce do <\/p>\n <\/p>","protected":false},"featured_media":0,"template":"","projekty":[24,23],"class_list":["post-9865","projekty-nib","type-projekty-nib","status-publish","hentry","projekty-projekty","projekty-projekty-zrealizowane"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty-nib\/9865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty-nib"}],"about":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/projekty-nib"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"projekty","embeddable":true,"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty?post=9865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nData rozpocz\u0119cia:<\/strong> 2021-10-01
\nData zako\u0144czenia:<\/strong> 2025-09-30
\nJednostka finansuj\u0105ca:<\/strong> NCN \u2013 PRELUDIUM BIS 2<\/p>\nOpis projektu<\/h2>\n
\nprzeprowadzenia wiarygodnych bada\u0144 stylometrycznych potrzebne s\u0105 do\u015b\u0107 du\u017ce pr\u00f3bki tekstowe, przy czym znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 studi\u00f3w publikowanych w ostatnich dekadach skupa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na tym, w jaki spos\u00f3b autorzy u\u017cywaj\u0105 s\u0142\u00f3w (kt\u00f3rych s\u0142\u00f3w, z jak\u0105 frekwencj\u0105, jak du\u017cy jest zas\u00f3b s\u0142ownictwa itd.). Ale poezja jest znacznie bardziej g\u0119sta stylistycznie ni\u017c proza, je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 wszystkie dost\u0119pne markery stylistyczne (cechy metryczne, d\u017awi\u0119k, alternacja fraz w obr\u0119bie wers\u00f3w, \u2026). To logicznie powinno oznacza\u0107, \u017ce znacz\u0105ce wyniki b\u0119dzie mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 przy znacznie mniejszych pr\u00f3bkach tekstowych, pod warunkiem, \u017ce si\u0119gniemy po cechy j\u0119zyka i stylu wykraczaj\u0105ce poza warstw\u0119 leksykaln\u0105 (tj. s\u0142owa). To w\u0142a\u015bnie te cechy pozaleksykalne b\u0119d\u0105 g\u0142\u00f3wnym przedmiotem bada\u0144. Maj\u0105c to na uwadze, w ramach tego projektu okre\u015blono trzy g\u0142\u00f3wne obszary bada\u0144. Obszar 1 ma na celu rozpoznanie \u201estylu d\u017awi\u0119kowego\u201d. Celem b\u0119dzie przekszta\u0142cenie tekst\u00f3w w ich reprezentacj\u0119 fonetyczn\u0105 i wydobycie tej reprezentacji marker\u00f3w stylistycznych; szczeg\u00f3lne zainteresowanie badawcze skierowane zostanie na rymy (z za\u0142o\u017ceniem, \u017ce w poezji \u0142aci\u0144skiej pod poj\u0119ciem rymu rozumieliby\u015bmy r\u00f3\u017cnego rodzaju asonanse, wsp\u00f3\u0142brzmienie itp.) raz aliteracja. Obszar 2 ma na celu zbadanie stylistycznych cech autorskich, kt\u00f3re pozostawiaj\u0105 poeci, gdy u\u017cywaj\u0105 cytat\u00f3w lub aluzji do innych dzie\u0142. Obszar 3 koncentruje si\u0119 na tym, co mo\u017cemy og\u00f3lnie nazwa\u0107 \u201estylem gramatycznym\u201d. Rozpoczynaj\u0105c od najprostszych strategii badawczych, projekt uwzgl\u0119dni standardowe wielowymiarowe metody statystyczne oraz oczywiste kategorie gramatyczne (kt\u00f3re czasy, strony, liczby, przypadki lub rodzaje preferuj\u0105 autorzy? Jak skomplikowane s\u0105 ich zdania?). Stamt\u0105d planujemy rozszerzy\u0107 badanie na bardziej z\u0142o\u017cone kwestie techniczne, takie jak hiperbaton, tmesis, chiasmus etc. Te trzy obszary stworz\u0105 szerokie podstawy materia\u0142owe i matodologiczne do badania stylu pozaleksykalnego, chocia\u017c projekt jest otwarty na nowe idee, je\u015bli czas i okazja na to pozwol\u0105. Ju\u017c pod koniec XIX i przez ca\u0142y XX wiek opublikowano wiele tzw. \u201eilo\u015bciowych\u201d (w przeciwie\u0144stwie do \u201estatystycznych\u201d) studi\u00f3w filologicznych. Autorzy ci w nowatorski spos\u00f3b identyfikowali cechy stylistyczne, w tym cechy wersyfikacyjne, rytm, rym, zmienno\u015b\u0107 metrum, wreszcie cechy odnosz\u0105ce si\u0119 do dykcji i struktury tekstu. W wielu przypadkach skomplikowane zestawienia tysi\u0119cy wers\u00f3w by\u0142y wykonywane bez u\u017cycia komputer\u00f3w! Niestety wi\u0119kszo\u015b\u0107 analiz mia\u0142a charakter raczej dora\u017any. Dlatego te\u017c projekt niniejszy ma na celu prze\u0142amanie owej tradycji poprzez po\u0142\u0105czenie intuicji filologicznej z nowoczesnymi podej\u015bciami statystycznymi i rygorem metodologicznym. Nie wystarczy zidentyfikowa\u0107 przydatne na pierwszy rzut oka cechy stylometryczne \u2013 wyniki nale\u017cy dok\u0142adnie zbada\u0107 pod k\u0105tem istotno\u015bci statystycznej i teoretycznej interpretacji; trzeba je wreszcie przetestowa\u0107 i zweryfikowa\u0107 na innym materiale badawczym. To wszystko jest cz\u0119\u015bci\u0105 regularnej praktyki stylometrii obliczeniowej i powinno uzupe\u0142ni\u0107 niezmiernie czasem wnikliwe intuicje filologiczne. Dzi\u0119ki zastosowaniu nowoczesnej metodologii nasza wiedza o poezji \u0142aci\u0144skiej stanie si\u0119 wiarygodna, weryfikowalna (a tak\u017ce falsyfikowalna!) i powszechna (poprzez otwart\u0105 publikacj\u0119 narz\u0119dzi, technik i dokumentacji). Ponadto wierzymy, \u017ce wypracowane w projekcie metody i uzyskane wyniki powinny mie\u0107 zastosowanie do j\u0119zyk\u00f3w innych ni\u017c \u0142acina, a zatem przyczyni\u0105 si\u0119 do rozwoju samej stylometrii obliczeniowej.<\/p>\n