{"id":9900,"date":"2023-12-05T14:15:07","date_gmt":"2023-12-05T13:15:07","guid":{"rendered":"https:\/\/dev.test-wpo.pl\/?post_type=projekty-nib&p=9900"},"modified":"2023-12-05T14:15:07","modified_gmt":"2023-12-05T13:15:07","slug":"slownictwo-polskie-w-xv-wiecznych-rozariuszach-lacinskich-studium-porownawcze","status":"publish","type":"projekty-nib","link":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/projekty-nib\/slownictwo-polskie-w-xv-wiecznych-rozariuszach-lacinskich-studium-porownawcze\/","title":{"rendered":"S\u0141OWNICTWO POLSKIE W XV-WIECZNYCH ROZARIUSZACH \u0141ACI\u0143SKICH. STUDIUM POR\u00d3WNAWCZE"},"content":{"rendered":"

Kierownik:<\/strong> dr hab. Ewa Deptuchowa, prof. IJP PAN
\nWykonawcy:<\/strong> mgr Mariusz Frodyma, dr Dorota Ko\u0142odziej, mgr Magdalena Klapper, dr Mariusz Le\u0144czuk, mgr Katarzyna Jasi\u0144ska, dr Krzysztof Paw\u0142owski, mgr Ludwika Winiarzowa, dr Zofia Wanicowa, dr Anna Zajchowska, mgr Maciej Godny<\/p>\n

Numer projektu:<\/strong> OPUS 2016\/21\/B\/HS2\/01249
\nData rozpocz\u0119cia:<\/strong> 24 I 2017
\nData zako\u0144czenia:<\/strong> 23 I 2020
\nJednostka finansuj\u0105ca:<\/strong> NCN<\/p>\n

KONTEKST PROJEKTU<\/h2>\n

Ponad sto lat temu powsta\u0142y pierwsze opracowania rozariuszy, tj. \u015bredniowiecznych s\u0142ownik\u00f3w \u0142aci\u0144sko-\u0142aci\u0144skich z polskimi glosami, kt\u00f3re by\u0142y dora\u017anie wykorzystywane w r\u00f3\u017cnych pracach j\u0119zykoznawczych. Wydawcy r\u0119kopis\u00f3w rozariuszy koncentrowali si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na poszukiwaniu i badaniu wyraz\u00f3w polskich, a nie na szczeg\u00f3\u0142ach konstrukcji \u0142aci\u0144skiej podstawy. R\u00f3wnie\u017c w latach 60.\u201380. XX w. dr Wanda \u017burowska-G\u00f3recka prowadzi\u0142a w Pracowni S\u0142ownika Staropolskiego badania kilku rozariuszy, wydobywaj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie polski materia\u0142 dla kartoteki S\u0142ownika staropolskiego. Nie powsta\u0142o jednak dot\u0105d systematyczne opracowanie por\u00f3wnawcze glos polskich w \u015bredniowiecznych s\u0142ownikach tego rodzaju. Obecnie dost\u0119pno\u015b\u0107 wyda\u0144 krytycznych s\u0142ownik\u00f3w oraz fotografii cyfrowych innych r\u0119kopis\u00f3w i inkunabu\u0142\u00f3w \u015bredniowiecznych leksykon\u00f3w umo\u017cliwia przeprowadzenie dog\u0142\u0119bnych studi\u00f3w kontrastywnych. Pozwoli to umie\u015bci\u0107 s\u0142owniki z polskimi glosami na szerszym tle europejskim.<\/p>\n

OPIS PROJEKTU<\/h2>\n

Celem projektu jest zebranie i por\u00f3wnanie szczeg\u00f3lnego rodzaju XV-wiecznych \u0142aci\u0144skich s\u0142ownik\u00f3w, zwanych rozariuszami, zawieraj\u0105cych polskie glosy. Analiza odpis\u00f3w zawieraj\u0105cych polskie glosy i por\u00f3wnanie ich ze \u017ar\u00f3d\u0142ami (Vocabularius brevilogus czy Vocabularius Ex quo) pozwoli ustali\u0107, jak bardzo r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od swoich wzor\u00f3w zachodnioeuropejskich, oraz ujawni istniej\u0105ce mi\u0119dzy nimi zale\u017cno\u015bci (filiacja). Poka\u017ce te\u017c prawdopodobne drogi, jakimi rozariusze dotar\u0142y na ziemie polskie, oraz jak by\u0142y modyfikowane na u\u017cytek Polak\u00f3w studiuj\u0105cych teksty \u0142aci\u0144skie. Przeprowadzona b\u0119dzie analiza por\u00f3wnawcza glos polskich zapisanych w poszczeg\u00f3lnych przekazach, co pozwoli lepiej pozna\u0107 spos\u00f3b dostosowywania \u0142aci\u0144skich opracowa\u0144 leksykograficznych do potrzeb \u00f3wczesnych u\u017cytkownik\u00f3w. Projekt przyczyni si\u0119 do wzbogacenia i usystematyzowania wiedzy o leksyce staropolskiej, dostarczaj\u0105c nowych danych z zakresu semantyki, fonetyki i fleksji leksem\u00f3w s\u0142abo po\u015bwiadczonych w innych \u017ar\u00f3d\u0142ach. Wyniki bada\u0144 znajd\u0105 odzwierciedlenie w uk\u0142adzie kolekcji analizowanych zabytk\u00f3w j\u0119zykowych, kt\u00f3ra b\u0119dzie prezentowana w Internecie. Narz\u0119dzia informatyczne wytworzone dla potrzeb projektu b\u0119d\u0105 u\u017cyteczne podczas opracowywania innych zabytk\u00f3w j\u0119zykowych.<\/p>\n

WYKAZ PUBLIKACJI ZWI\u0104ZANYCH Z PROJEKTEM<\/h2>\n

Publikacje<\/h3>\n
    \n
  1. Deptuchowa E., Frodyma M., Glosowane rozariusze \u0142aci\u0144skie jako \u017ar\u00f3d\u0142o w badaniach nad \u015bredniowieczn\u0105 polszczyzn\u0105 (przyj\u0119te do druku w \u201eJ\u0119zyku Polskim\u201d w 2017 r.)<\/li>\n
  2. Jasi\u0144ska K., Klapper M., Ko\u0142odziej D., Polskie glosy w przekazach XV-wiecznych rozariuszy \u2014 koncepcja opracowania materia\u0142u \u017ar\u00f3d\u0142owego (przyj\u0119te do druku w \u201eJ\u0119zyku Polskim\u201d w 2017 r.)<\/li>\n<\/ol>\n

    Wyst\u0105pienia konferencyjne<\/h3>\n
      \n
    1. Jasi\u0144ska K., Klapper M., Ko\u0142odziej D., Godny M., S\u0142owniki \u0142aci\u0144skie \u2014 \u017ar\u00f3d\u0142o w badaniach nad staropolszczyzn\u0105, LXXV Zjazd PTJ \u201e\u0179r\u00f3d\u0142a w badaniach j\u0119zykoznawczych\u201d, \u0141\u00f3d\u017a 18\u201319.09.2017 r. (poster)<\/li>\n
    2. Klapper M., Boles\u0142aw Erzepki jako wydawca zabytk\u00f3w staropolskiej leksykografii \u2013 na przyk\u0142adzie \u201ePrzyczynk\u00f3w do \u015bredniowiecznego s\u0142ownictwa polskiego cz. I (1908)\u201d, \u201eW kr\u0119gu dawnej polszczyzny II\u201d, Krak\u00f3w 4\u20135.12.2017 r.<\/li>\n
    3. Deptuchowa E., Frodyma M., Wp\u0142yw rozariuszy na wzbogacenie leksyki staropolskiej, LXXV Zjazd PTJ \u201e\u0179r\u00f3d\u0142a w badaniach j\u0119zykoznawczych\u201d, \u0141\u00f3d\u017a 18\u201319.09.2017 r.<\/li>\n
    4. Frodyma M., S\u0142ownictwo polskie w rozariuszu pauli\u0144skim. Uwagi wst\u0119pne, Og\u00f3lnopolska Konferencja Historycznoj\u0119zykowa \u201eW kr\u0119gu dawnej polszczyzny III\u201d, Krak\u00f3w, 4\u20135 grudnia 2017 (publikacja przyj\u0119ta do druku w 2018 r.)<\/li>\n
    5. Jasi\u0144ska K., Klapper M., Ko\u0142odziej D., Which dictionary is beautiful, affluent and concise at the same time? (in the 15th-century Poland), \u201eInternational Conference on Historical Lexicology and Lexicography\u201d, Santa Margherita Ligure (Italy) 20\u201322.09.2018 r.<\/li>\n<\/ol>\n

      PRZYDATNE STRONY INTERNETOWE<\/h2>\n

      https:\/\/pjs.ijppan.pl\/ed.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","projekty":[24,23],"class_list":["post-9900","projekty-nib","type-projekty-nib","status-publish","hentry","projekty-projekty","projekty-projekty-zrealizowane"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty-nib\/9900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty-nib"}],"about":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/projekty-nib"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"projekty","embeddable":true,"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty?post=9900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}