{"id":9902,"date":"2023-12-05T14:16:06","date_gmt":"2023-12-05T13:16:06","guid":{"rendered":"https:\/\/dev.test-wpo.pl\/?post_type=projekty-nib&p=9902"},"modified":"2023-12-05T14:16:06","modified_gmt":"2023-12-05T13:16:06","slug":"wielki-slownik-jezyka-polskiego-etap-trzeci","status":"publish","type":"projekty-nib","link":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/projekty-nib\/wielki-slownik-jezyka-polskiego-etap-trzeci\/","title":{"rendered":"WIELKI S\u0141OWNIK J\u0118ZYKA POLSKIEGO \u2013ETAP TRZECI"},"content":{"rendered":"

Kierownik:<\/strong> prof. dr hab. Piotr \u017bmigrodzki<\/p>\n

Wykonawcy:<\/strong> prof. dr hab. Renata Przybylska, dr Jakub Bobrowski, dr Anna Czelakowska, dr Monika Kasza, dr Ewa Kozio\u0142-Chrzanowska, dr Anna Miszta, dr Anna Niepytalska-Osiecka, dr Dorota Suchacka-Pietrzak, dr Monika Szyma\u0144ska, dr Barbara \u015aciga\u0142a-Stiller, dr Katarzyna W\u0119grzynek, mgr Ma\u0142gorzata Grzegorzewicz, mgr Ilona Kulak, mgr Marzena Mi\u015bkiewicz, mgr Aleksandra Serafin, prof. dr hab. Miros\u0142aw Ba\u0144ko (UW), dr hab. Beata Raszewska-\u017burek (UJ), dr Barbara Batko-Tokarz (UJ), dr Witold Kiera\u015b (IPI PAN), mgr Martyna Szczepaniak (UJ).<\/p>\n

Numer projektu:<\/strong> nr 11 H 18 028086<\/p>\n

Data rozpocz\u0119cia:<\/strong> 11 grudnia 2018<\/p>\n

Data zako\u0144czenia:<\/strong> 10 grudnia 2021<\/p>\n

Jednostka finansuj\u0105ca:<\/strong> MNiSW w ramach NPRH<\/p>\n

KONTEKST PROJEKTU<\/h2>\n

Przedmiotem bada\u0144 prowadzonych w ramach projektu  jest  wsp\u00f3\u0142czesne s\u0142ownictwo polskie, obecne w tekstach powsta\u0142ych po 1945 r. Projekt wpisuje si\u0119 w ci\u0105g prac z zakresu leksykografii og\u00f3lnej, kt\u00f3rych wynikiem jest du\u017cy s\u0142ownik og\u00f3lny j\u0119zyka polskiego, jaki powstaje mniej wi\u0119cej co pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat. Wielki s\u0142ownik j\u0119zyka polskiego PAN stanowi kolejne ogniwo tego \u0142a\u0144cucha, poprzedza\u0142y go (w XX w.) s\u0142ownik J. Kar\u0142owicza, A. Kry\u0144skiego i W. Nied\u017awieckiego (tzw. s\u0142ownik warszawski, 1900\u20131927) oraz s\u0142ownik pod redakcj\u0105 W. Doroszewskiego (1958\u20131969). Wcze\u015bniej podj\u0119to w IJP PAN pr\u00f3b\u0119 opracowania wielkiego s\u0142ownika polszczyzny w latach 80. XX w., prace zosta\u0142y jednak przerwane. Prace nad s\u0142ownikiem od 2006 r. by\u0142y finansowane okresowo z funduszy statutowych IJP PAN, a w g\u0142\u00f3wnej mierze dw\u00f3ch grant\u00f3w zewn\u0119trznych: 1) Wielki s\u0142ownik j\u0119zyka polskiego \u2013 podstawowy zas\u00f3b leksykalny polszczyzny <\/em>(grant Narodowego Centrum Bada\u0144 i Rozwoju nr R 17 004 03, w latach 2007-2012), w ramach kt\u00f3rego zaplanowano s\u0142ownik, jego zakres informacji, makro- i mikrostruktur\u0119, zaprojektowano i wykonano system informatyczny oraz opracowano 15 tys. wyraz\u00f3w we wsp\u00f3\u0142czesnej polszczy\u017anie najcz\u0119stszych; 2) Wielki s\u0142ownik j\u0119zyka polskiego \u2014 kontynuacja  <\/em>(grant NPRH 11H 12 014581, w latach 2013-2018), w kt\u00f3rego wyniku zas\u00f3b artyku\u0142\u00f3w has\u0142owych powi\u0119kszono do ok. 70 tysi\u0119cy.<\/p>\n

OPIS PROJEKTU<\/h2>\n

G\u0142\u00f3wny cel projektu stanowi rozbudowa zasob\u00f3w Wielkiego s\u0142ownika j\u0119zyka polskiego PAN<\/em> o kolejnych 10 tysi\u0119cy artyku\u0142\u00f3w has\u0142owych. B\u0119d\u0105 one opisywa\u0107 pojedyncze leksemy i frazeologizmy nale\u017c\u0105ce przede wszystkim do nast\u0119puj\u0105cych grup:<\/p>\n

    \n
  1. Jednostki leksykalne powi\u0105zane relacjami semantycznymi z has\u0142ami opracowanymi w ramach projektu \u201eWielki s\u0142ownik j\u0119zyka polskiego \u2013 kontynuacja<\/em>\u201d. Uwzgl\u0119dnione zostan\u0105 tu relacje wyr\u00f3\u017cniane w klasycznej semantyce strukturalnej: synonimia, antonimia, sprzeczno\u015b\u0107 i hiperonimia\/hiponimia). Opracowanie tych hase\u0142 pozwoli skompletowa\u0107 pola leksykalno-semantyczne tworz\u0105ce wsp\u00f3\u0142czesne s\u0142ownictwo polskie i pokaza\u0107 subtelne zale\u017cno\u015bci i r\u00f3\u017cnice wyst\u0119puj\u0105ce pomi\u0119dzy sk\u0142adaj\u0105cymi si\u0119 na nie wyrazami i jednostkami nieci\u0105g\u0142ymi.<\/li>\n
  2. Jednostki leksykalne uzupe\u0142niaj\u0105ce i dope\u0142niaj\u0105ce rodziny s\u0142owotw\u00f3rcze wyraz\u00f3w opracowanych ju\u017c w WSJP. Chodzi tu przede wszystkim o takie klasy derywat\u00f3w, jak: augmentativa, deminutiva i hipokorystyka, feminativa, przymiotniki relacyjne, przys\u0142\u00f3wki i rzeczowniki odprzymiotnikowe, przymiotniki odprzymiotnikowe gradacyjne (detensiva, intensiva),przymiotniki i przys\u0142\u00f3wki odimies\u0142owowe, czasowniki zwrotne, prefiksalne derywaty czasownikowe.<\/li>\n
  3. Jednostki leksykalne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119d\u00f3w frekwencyjnych powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 w WSJP jako wymagaj\u0105ce opracowania w dalszej kolejno\u015bci. B\u0119d\u0105 one stanowi\u0107 uzupe\u0142nienie do listy has\u0142owej, na kt\u00f3r\u0105 z\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 jednostki z dw\u00f3ch poprzednich grup. O wielko\u015bci tego uzupe\u0142nienia zadecyduje ostateczna liczba hase\u0142 do opracowania wyodr\u0119bnionych na drodze analizy powi\u0105za\u0144 semantycznych i s\u0142owotw\u00f3rczych. Has\u0142a istotne frekwencyjnie zostan\u0105 wyodr\u0119bnione z wykorzystaniem listy frekwencyjnej CLARIN (dost\u0119pnej w zasobach Grupy Technologii J\u0119zykowych Politechniki Wroc\u0142awskiej).<\/li>\n<\/ol>\n

    Naczeln\u0105 zasad\u0105 opracowania jest tworzenie oryginalnego opisu leksykograficznego na podstawie analizy po\u015bwiadcze\u0144 tekstowych, z czego wprost wynika badawczy charakter planowanych prac, np. ustalanie eksplikacji znacze\u0144 przez interpretacj\u0119 u\u017cy\u0107 tekstowych czy ustalanie etymologii, zw\u0142aszcza wyraz\u00f3w nowszych, nieuwzgl\u0119dnionych w istniej\u0105cych s\u0142ownikach etymologicznych. Po\u015brednio wi\u0119c celem projektu jest tak\u017ce wzbogacenie metodyki analizy semantycznej, poszerzenie wiedzy na temat etymologii oraz chronologizacji wyraz\u00f3w j\u0119zyka polskiego czy te\u017c sk\u0142adni i fleksji j\u0119zyka polskiego. Informacje te mog\u0105 zosta\u0107 wyzyskane \u2013 niezale\u017cnie od ich pozycji w ca\u0142o\u015bci artyku\u0142\u00f3w has\u0142owych i w ca\u0142o\u015bci s\u0142ownika, w badaniach indywidualnych prowadzonych przez uczonych r\u00f3\u017cnych specjalno\u015bci.<\/p>\n

    WYKAZ PUBLIKACJI ZWI\u0104ZANYCH Z PROJEKTEM<\/h2>\n
      \n
    1. Wielki s\u0142ownik j\u0119zyka polskiego<\/em> PAN, red. nauk. Piotr \u017bmigrodzki, publikacja elektroniczna dost\u0119pna pod adresem: http:\/\/wsjp.pl<\/a>.<\/li>\n
    2. \u017bmigrodzki P. 2019: Wielki s\u0142ownik j\u0119zyka polskiego<\/em> PAN \u2013 nowy pocz\u0105tek, \u201eJ\u0119zyk Polski\u201d XCI, z. 1, s. 119\u2013121, doi: http:\/\/dx.doi.org\/10.31286\/JP.99.1.12<\/a>.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","projekty":[24,23],"class_list":["post-9902","projekty-nib","type-projekty-nib","status-publish","hentry","projekty-projekty","projekty-projekty-zrealizowane"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty-nib\/9902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty-nib"}],"about":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/projekty-nib"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"projekty","embeddable":true,"href":"https:\/\/ijppan.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty?post=9902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}