dr Marzena Miśkiewicz
Wykształcenie i przebieg pracy naukowej
Absolwentka I Liceum Ogólnokształcącego Collegium Gostomianum w Sandomierzu. W latach 2009–2014 studiowała filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W 2014 roku obroniła pracę magisterską pt. Językowo-kulturowy obraz społeczności wiejskiej utrwalony w przedwojennej prozie stylizowanej na ludowość (na przykładzie Drogi przez wieś Wincentego Burka), napisaną pod kierunkiem prof. dr hab. Haliny Kurek. Tytuł doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie językoznawstwo uzyskała w 2020 roku, obroniwszy z wyróżnieniem rozprawę doktorską pt. Obraz wsi utrwalony w międzywojennej prozie stylizowanej na ludowość (na przykładzie twórczości Wincentego Burka, Stanisława Młodożeńca i Stanisława Piętaka), przygotowaną pod kierunkiem prof. dr hab. Haliny Kurek. Z Instytutem Języka Polskiego PAN współpracuje od 2015 roku jako autorka haseł do Wielkiego słownika języka polskiego PAN. W Pracowni Wielkiego Słownika Języka Polskiego zatrudniona od 2018 roku. Zajmuje się redakcją i lingwochronologizacją artykułów hasłowych. Od 2023 roku kierownik biura Zarządu Głównego Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego. W latach 2023–2025 sekretarz Zespołu ds. Reformy Ortografii Rady Języka Polskiego.
Główne kierunki zainteresowań naukowych
Kultura wsi w ujęciu etnolingwistycznym, literatura ludowa, leksyka gwarowa, leksykografia, kultura języka.
Publikacje
Książka:
Obraz społeczności wiejskiej utrwalony w międzywojennej prozie stylizowanej na ludowość (na przykładzie twórczości Wincentego Burka, Stanisława Młodożeńca i Stanisława Piętaka), Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 2021.
Artykuły:
- Profilowanie i wartościowanie pojęć we współczesnym polskim dyskursie publicznym (na przykładzie pojęcia WYGODY), „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 38, 2026, s. 277–292.
- Chronologizacja leksyki w Wielkim słowniku języka polskiego PAN – założenia, dotychczasowe wyniki i możliwości wykorzystania w badaniach historycznojęzykowych, „Język Polski” CVI, 2026, z. 1 [współautorzy: Jakub Bobrowski, Piotr Żmigrodzki].
- Ludowy obraz człowieka w prozie Stanisława Młodożeńca, [w:] Henryk Czubała, Justyna Gorzkowicz, Joanna Kulczyńska-Kruk (red.), „Wszędzie jedna ziemia”. Stanisław Młodożeniec: miejsca – ludzie – teksty, Warszawa – Londyn 2025, s. 459–482.
- O najnowszych zmianach zasad pisowni polskiej, „Język Polski” CV, 2025, z. 1, s. 5–22 [współautorzy: Iwona Burkacka, Ewa Kołodziejek, Danuta Krzyżyk, Mariusz Rutkowski, Piotr Żmigrodzki].
- Frazematyka gwarowa jako wykładnik stylizacyjny w literaturze pięknej (na przykładzie prozy Stanisława Młodożeńca i Wincentego Burka), [w:] Maciej Rak, Józef Kąś (red.), Słowiańska frazeologia gwarowa III, Kraków 2024, s. 211–226.
- O możliwości wykorzystania chronologizacji WSJP PAN do badania zjawiska przenikania wyrazów gwarowych do polszczyzny ogólnej, [w:] B. Osowski, J. Kobus, P. Michalska-Górecka, A. Piotrowska-Wojaczyk (red.), Język w regionie, region w języku 5, Poznań 2023, s. 203–222.
- Sportswoman, sportowczyni, sportówka… Problematyczne nazwy kobiety uprawiającej sport, „Język Polski” CIV, 2024, z. 1, s. 48–62.
- Wykładniki stylizacji gwarowej w Młodości Jasia Kunefała Stanisława Piętaka, „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego” LXXI, 2023, s. 101–115.
- Kiedy firanka jest firaną? Semantyka i pragmatyka słowa od XIX w. do czasów współczesnych (na marginesie prac nad Wielkim słownikiem języka polskiego PAN), „Język Polski” CIII, 2023, z. 2, s. 52–65.
- Recenzja: Andrzej Markowski, Polszczyzna spolegliwa. O języku Dzienników Marii Dąbrowskiej, „Język Polski” XCIX, z. 1, 2019, s. 114–118.
- Wybrane ekspresywizmy i przezwiska odnoszące się do wyglądu człowieka użyte w Drodze przez wieś W. Burka na tle polszczyzny współczesnej, [w:] E. Wierzbicka-Piotrowska (red.), Dialog pokoleń w języku i językoznawstwie, Warszawa 2018, s. 337–348.
- Praca i ziemia jako wartości szczególnie cenione w społeczności wiejskiej (na przykładzie Drogi przez wieś Wincentego Burka), „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego” LXIII, 2016, s. 87–98.
- Obraz pracy w gospodarstwie chłopskim utrwalony w prozie stylizowanej na ludowość (na przykładzie Drogi przez wieś Wincentego Burka), „Literatura Ludowa” 2016, nr 2, s. 57–66.
- Familijne zwroty adresatywne w wiejskim i miejskim typie kultury (na przykładzie sposobów zwracania się do matki i ojca w wybranych miejscowościach ziemi sandomierskiej), [w:] M. Pachowicz (red.), Żywa gwara. Rozważania o gwarach polskich na początku XXI wieku, Tarnów 2015, s. 87–98.
Udział w projektach naukowych
- „Zmiany zasad pisowni polskiej w roku 2026 – opracowanie dużego słownika ortograficznego języka polskiego zgodnego z nowymi zasadami pisowni i upowszechnienie informacji o zmianach w szerokich kręgach społecznych”, zadanie dofinansowane ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
- „Wielki słownik języka polskiego IV – słownictwo rzadkie, archaiczne i wychodzące z użycia”, praca naukowa finansowana w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki NPRH/DN/SP/0002/2023/12, kierownik: prof. dr hab. Piotr Żmigrodzki, 2024-2026.
- „Wielki słownik języka polskiego 4.0. Dla młodzieży, dla seniorów, dla wszystkich”, zadanie finansowane w ramach programu Ministerstwa Nauki i Edukacji pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa” w latach 2022–2024, kierownik: prof. dr hab. Piotr Żmigrodzki.
- „Wielki słownik języka polskiego – etap trzeci”, praca naukowa finansowana w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki 11 H 18 0280 86, kierownik: prof. dr hab. Piotr Żmigrodzki, 2018–2021.
- „Wielki słownik języka polskiego. Kontynuacja”, praca naukowa finansowana w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki 0016/NPRH2/H11/81/2013, kierownik: prof. dr hab. Piotr Żmigrodzki, 2013–2018.
Członkostwo w gremiach naukowych
- Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
- Polskie Towarzystwo Językoznawcze
- Towarzystwo Naukowe Sandomierskie
