Społeczny aspekt leksykografii – wykład doc. dra Borisa Kerna w IJP PAN

12-06-2026 / Aktualności
9 czerwca w Instytucie Języka Polskiego PAN miał miejsce wykład doc. dra Borisa Kerna z Instytutu Języka Słoweńskiego im. Frana Ramovša przy Centrum Badawczym Słoweńskiej Akademii Nauk i Sztuk (ZRC SAZU, Inštitut za slovenski jezik Frana Ramovša) pt. „Społeczny aspekt leksykografii”. Wykład spotkał się z bardzo dobrym odbiorem słuchaczek i słuchaczy licznie zgromadzonych w sali konferencyjnej IJP PAN oraz online. Podczas wystąpienia mieliśmy możliwość zapoznania się z pracami prowadzonymi w Instytucie im. Frana Ramovša, zagadnieniami dotyczącymi roli leksykografii w opisie rzeczywistości społecznej oraz wpływu decyzji słownikowych na utrwalanie określonych sposobów jej postrzegania. Omówiono również praktyczne trudności związane z opracowywaniem haseł, w tym doborem materiału ilustracyjnego i uchwyceniem nacechowania znaczeniowego, odwołując się do doświadczeń prac nad Słownikiem języka słoweńskiego (eSSKJ) oraz nad Słownikiem gniazdowym języka słoweńskiego jako obcego.

Śniadanie z leksykografią: wykład doc. dra Borisa Kerna Społeczny aspekt leksykografii, 9 czerwca (wtorek), g. 11.00

27-05-2026 / Aktualności
Szanowni Państwo, serdecznie zapraszamy na wykład doc. dra Borisa Kerna z Instytutu Języka Słoweńskiego im. Frana Ramovša przy Centrum Badawczym Słoweńskiej Akademii Nauk i Sztuk (ZRC SAZU, Inštitut za slovenski jezik Frana Ramovša), pt.

Społeczny aspekt leksykografii

Spotkanie odbędzie się we wtorek 9 czerwca 2026 r. o godz. 11.00 w sali konferencyjnej Instytutu Języka Polskiego PAN w Krakowie, z transmisją online na Zoomie. Osoby spoza Instytutu, które chciałyby wziąć udział w wydarzeniu, prosimy o wcześniejszy kontakt mailowy z dr Marzeną Miśkiewicz (marzena.miskiewicz@ijppan.pl) w celu uzyskania linku. Abstrakt Wykład będzie poświęcony społecznemu wymiarowi współczesnej praktyki leksykograficznej oraz odpowiedzialności leksykografii za współtworzenie i utrwalanie obrazów rzeczywistości społecznej. Współczesna leksykografia opiera się na obszernych korpusach językowych, co wymaga od badaczek i badaczy leksyki zachowania krytycznego dystansu oraz unikania stereotypizacji podczas opisu leksemów odnoszących się do różnych grup społecznych, zwłaszcza mniejszości. Jednocześnie należy mieć świadomość, że uprzedzenia i stereotypowe przedstawienia mogą przenikać do opisów słownikowych nie tylko w przypadku grup marginalizowanych, lecz także przy opracowywaniu innych jednostek leksykalnych. Na podstawie doświadczeń związanych z opracowywaniem trzeciego wydania Słownika języka słoweńskiego (eSSKJ) zostaną omówione wybrane wyzwania związane z definiowaniem znaczeń, doborem przykładów użycia oraz opisem wartości pragmatycznych i konotacyjnych jednostek leksykalnych. Analizowane przykłady będą pochodziły przede wszystkim z pól semantycznych związanych z osobami z niepełnosprawnościami, relacjami rodzinnymi i interpersonalnymi oraz różnymi grupami mniejszościowymi. W wystąpieniu podejmiemy pytanie, w jaki sposób współczesna leksykografia może dążyć do bardziej refleksyjnego, odpowiedzialnego i inkluzywnego opisu języka. Sylwetka badacza Doc. dr Boris Kern jest badaczem w Zakładzie Leksykologii Instytutu Języka Słoweńskiego im. Frana Ramovša przy Centrum Badawczym Słoweńskiej Akademii Nauk i Sztuk. Zajmuje się zagadnieniami współczesnej leksykologii i leksykografii, słowotwórstwa, ortografii, nauczania języka jako drugiego i obcego, relacji między językiem a płcią oraz lingwistyki queerowej. Od 2021 roku jest członkiem Komisji Słowotwórstwa przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów. W latach 2021–2025 kierował projektem badawczym pt. Kombinatoryka formantów słowotwórczych w języku słoweńskim. W 2024 roku przewodniczył 23. Międzynarodowej Konferencji Naukowej Komisji Słowotwórstwa przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów, a w marcu bieżącego roku ukazała się pod jego redakcją monografia Słowotwórstwo gniazdowe w językach słowiańskich, dedykowana prof. Mirosławowi Skarżyńskiemu i będąca najobszerniejszą wielojęzyczną monografią poświęconą słowotwórstwu gniazdowemu. Jako współautor i współredaktor uczestniczy w opracowywaniu trzeciego wydania Słownika języka słoweńskiego (eSSKJ), przygotowuje również Słownik gniazdowy języka słoweńskiego jako obcego. Brał on także udział w tworzeniu ePravopisu (2014–), Szkolnego słownika języka słoweńskiego, Słownika nowszego słownictwa języka słoweńskiego (2012) oraz drugiego, zrewidowanego wydania Słownika języka słoweńskiego (2014).

Mgr Łukasz Karpecki z wizytą badawczą w University of Iceland w ramach programu Erasmus+

26-05-2026 / Aktualności
W dniach 17–24 maja 2026 roku mgr Łukasz Karpecki przebywał na wyjeździe badawczym w Árni Magnússon Institute for Icelandic Studies (University of Iceland) w Reykjavíku, w ramach programu Erasmus+ Staff Mobility for Training. Wyjazd miał na celu podniesienie kompetencji badawczych oraz nawiązanie współpracy międzynarodowej pomiędzy Árni Magnússon Institute a Instytutem Języka Polskiego PAN. W trakcie pobytu mgr Karpecki zapoznał się z islandzkimi bazami danych toponimicznych i antroponimicznych: wyszukiwarką nazw geograficznych Nafnið.is (https://nafnid.is/), opracowaniem kartograficznym toponimii islandzkiej Náttúrufræðistofnun - Örnefnasjá (https://ornefnasja.lmi.is) i słownikiem nazw osobowych występujących w Islandii (https://mannanofn.arnastofnun.is). Ponadto mgr Karpecki zaznajomił się z funkcjonowaniem islandzkiego ośrodka badawczego, jego rozwiązaniami organizacyjnymi oraz praktykami w zakresie dokumentowania i opracowywania nazw własnych. Mobilność stworzyła warunki do wymiany doświadczeń z onomastami islandzkimi – Aðalsteinnem Hákonarsonem i Emily Lethbridge – z Instytutu Árniego Magnússona oraz do zainicjowania współpracy naukowej. Uzyskane doświadczenia i obserwacje zostaną wykorzystane w działalności Pracowni Onomastyki Instytutu Języka Polskiego PAN.
Ikona z ludzikiem do otwierania panelu kontrolnego WCAG
Aa+
Aa-
Ikona kontrastu
Ikona linku
Ikona skali szarości
Ikona zmiany na czytelne czcionki
Ikona resetu ustawień WCAG